GAO: Bakımdaki yaklaşık 17 bin F-35 parçası resmî envantere işlenmemiş

ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO), F-35 programındaki yedek parça kayıtlarının güncellik, doğruluk ve kapsam açısından önemli eksikler taşıdığını bildirdi. 9 Kasım 2026'da yayımlanan GAO-27-108713 numaralı rapora göre, Mart 2026 itibarıyla bakım veya onarım durumundaki yaklaşık 17 bin parça, programın resmî varlık kayıt sistemi ELMS'e girilmemişti.

17 bin parça için kayıt eksikliği tespit edildi

Raporda söz konusu parçaların toplam değeri yaklaşık 1,3 milyar dolar olarak veriliyor. Savunma Bakanlığı yetkilileri, bazı parçalarda maliyet bilgisinin bulunmaması ve mevcut tutarların nakliye ile genel giderler gibi satın alma maliyetlerini tam içermemesi nedeniyle değerin 2,5 milyar dolara kadar çıkabileceğini belirtiyor.

Bu bulgu, 17 bin parçanın fiziksel olarak kaybolduğu veya çalındığı anlamına gelmiyor. Denetimin saptadığı sorun, bakım ya da onarım sürecindeki parçaların resmî kayıt sisteminde yer almaması. Raporda, kaynak belgede bulunmayan başka bakım parçaları olabileceği için envanterin kapsamının da kesinleştirilemediği ifade ediliyor.

26 milyon parçalık küresel havuz

F-35 programı, motor ve lastiklerden destek ekipmanları, cıvata ve vidalara kadar geniş bir ortak parça havuzu kullanıyor. Bakanlığın Mart 2026 tahminine göre yaklaşık 26 milyon parçanın toplam değeri 31 milyar dolar düzeyinde. Bu varlıklar dünya genelinde yüklenicilerin veya kamu kuruluşlarının yönettiği 700'den fazla tesiste tutuluyor.

GAO, resmî kayıtların gerçek zamanlı hareketleri yansıtmadığını, hatalı ve eksik bilgiler içerdiğini belirtiyor. F-35 Ortak Program Ofisi'nin sisteme girilen verileri doğrulama süreçleri de tamamlanmış değil. Fiziksel sayım prosedürleri ise parçaların gerçekten mevcut olduğunu ve kayıtların bütün parçaları kapsadığını yeterli biçimde doğrulayamıyor.

Rapora göre Bakanlık ve ana yükleniciler, F-35 parçalarını tutan bazı alt yüklenici altı tesislerin konumlarını da bilmiyor. Ana yüklenicilerin bu kademedeki parçalar üzerinde görünürlüğünün sınırlı olması, sistemde yanlış konum görünmesine ve bu tesislerde fiziksel sayım yapılamamasına yol açıyor. Ortak Program Ofisi tesis listesini istemiş olsa da Ağustos 2026 itibarıyla listenin ne zaman sağlanacağı belli değildi.

Seri numarası ve maliyet verilerinde boşluklar

Denetçiler, Aralık 2025 tarihli bir yüklenici veri teslimindeki parça kayıtlarının yalnızca yüzde 29'unda seri numarası, yüzde 43'ünde ulusal stok numarası bulunduğunu tespit etti. Aynı veri kümesindeki kayıtların yaklaşık yüzde 6'sında satın alma maliyeti 0,01 dolar veya daha düşük görünüyordu. GAO, bunları olası veri kalitesi sorunlarının göstergeleri olarak değerlendirdi.

Bu eksikler, yalnızca muhasebe tablolarının hazırlanmasını değil, elde hangi parçaların bulunduğunun ve ihtiyaç duyulan parçanın nerede olduğunun belirlenmesini de zorlaştırıyor. Kurum, güvenilir veriler ve düzgün yürütülen envanter süreçleri olmadan yönetimin operasyonel hazırlığı ve mali raporlamayı destekleyecek bilgiye sahip olamayacağı uyarısını yapıyor.

Önceki kayıp kayıtları ayrı bir başlık

Raporda ayrıca GAO'nun 2023'te gündeme getirdiği, değeri 85 milyon doları aşan kayıp F-35 parçalarının durumunun Mart 2026 itibarıyla Ortak Program Ofisi tarafından bilinmediği belirtiliyor. Bu konu, bakımda bulunup ELMS'e işlenmeyen yaklaşık 17 bin parçayla aynı bulgu değil. İki ayrı tutarın birleştirilerek tek bir kayıp toplamı gibi sunulması raporun kapsamını aşar.

Bakanlığın mali denetim birimleri, doğrulanabilir bir başlangıç envanteri oluşturmak için çalışma yürütüyor. Raporda aktarılan Haziran 2026 bilgisine göre Savunma Sözleşmeleri Denetim Ajansı, ilk kapsamlı sayımın Mart 2027'de tamamlanmasını hedefliyor. Bu tarih tamamlanmış bir sayımı değil, planlanan takvimi ifade ediyor.

Dört öneriye Bakanlıktan kabul

GAO; kayıp bildirimlerinin izlenmesi ve eğilim analizlerinin yapılması, varlık sorumlularının görevlerine özgü prosedürlerin oluşturulması, eğitim verilmesi ve bu görevlilerin sayısı, konumu ile çalışma sürelerini belirleyen organizasyon yapısının netleştirilmesi için dört öneri sundu. Savunma Bakanlığı dört öneriyi de kabul etti. GAO sayfasında önerilerin tamamı hâlen açık durumda bulunuyor; kabul edilmiş olmaları uygulamanın tamamlandığı anlamına gelmiyor.

Eylül 2025-Kasım 2026 döneminde yürütülen denetim; belgelerin, muhasebe standartlarının ve Bakanlık prosedürlerinin incelenmesine, yetkililerle görüşmelere ve saha ziyaretlerine dayanıyor. Rapor, ömür boyu toplam maliyeti 1,9 trilyon doların üzerinde tahmin edilen F-35 programında parça envanterinin yönetimi ve mali tablolara dahil edilmesine odaklanıyor.

Kaynak: GAO-27-108713 rapor özeti ve öneriler; raporun tam metni (9 Kasım 2026).